Huyệt Thừa Sơn: Vị trí, Công năng và Cách dùng huyệt trị bệnh

Huyệt Thừa Sơn là huyệt vị thứ 57 của kinh Bàng Quang, có khả năng điều trị tốt các bệnh ở vùng chi dưới và hậu môn. Để dùng huyệt hiệu quả, cần hiểu rõ về vị trí, đặc tính và cách tác động đúng cách lên huyệt. Nội dung chi tiết mời quý vị tham khảo trong bài viết dưới đây.

Thông tin chung về huyệt Thừa Sơn

Thừa Sơn là 1 trong 108 đại huyệt trên cơ thể, được miêu tả lần đầu tiên trong thiên Vệ Khí (thiên 52 sách Linh Khu).

Huyệt vị này nằm ở cuối bắp chân, có hình dạng chữ V giống ngọn núi, lại là nơi nâng đỡ sức mạnh của toàn thân nên được gọi với cái tên Thừa Sơn. Ngoài ra, huyệt còn được nhắc tới bằng một số tên khác như Trường Sơn, Ngọc Trụ, Nhục Trụ, Ngư Phúc.

Hình ảnh huyệt Thừa Sơn
Hình ảnh huyệt Thừa Sơn.

Huyệt Thừa Sơn là huyệt thứ 57 của kinh Bàng Quang (ký hiệu BL57), được sử dụng trong điều trị các bệnh ở vùng chi dưới và hậu môn.

Vị trí huyệt Thừa Sơn và cách xác định huyệt

Huyệt Thừa Sơn nằm ở cuối bắp chân, tại chỗ lõm giữa khe cơ sinh đôi ngoài và trong; chính là điểm chia đôi đoạn thẳng nối gót chân và huyệt Ủy Trung, dưới Ủy Trung 8 thốn.

Theo giải phẫu:

  • Dưới lớp da vùng huyệt là góc tạo nên bởi cơ sinh đôi ngoài và trong, góc giữa cơ gấp dài và các ngón chân, cơ dép, cơ chày sau và màng gian cốt.
  • Các nhánh của dây thần kinh chày sau đóng vai trò là dây thần kinh vận động cơ.
  • Da vùng huyệt do tiết đoạn thần kinh S2 chi phối.

YHCT hướng dẫn cách xác định huyệt Thừa Sơn như sau:

  • Cách 1: Dùng ngón tay vuốt thẳng từ gót chân lên phần tiếp nối với bắp chân, ấn nhẹ sẽ thấy một điểm lõm chính là vị trí huyệt Thừa Sơn.
  • Cách 2: Gập chân ra sau, lúc này hai cơ sinh đôi sẽ hiện rõ trên bắp chân giúp xác định huyệt Thừa Sơn một cách dễ dàng.
Hình ảnh giải phẫu huyệt BL57
Hình ảnh giải phẫu huyệt BL57.

Tác dụng huyệt Thừa Sơn

Huyệt Thừa Sơn có tác dụng điều phủ khí, thư cân lạc và lương huyết. Huyệt điều trị hiệu quả các bệnh đau thần kinh tọa, liệt chi dưới, co rút cơ bắp chân, sưng gối, đau gót chân, sa trực tràng, trĩ…

Bấm huyệt Thừa Sơn trị chuột rút

Chuột rút là tình trạng căng cứng cơ xảy ra phổ biến ở người cao tuổi, người có thể trạng yếu, người vận động với cường độ cao hoặc ngồi lâu một chỗ. Để khắc phục hiện tượng này, ngoài việc uống nhiều nước và rèn luyện sức khỏe, có thể day bấm huyệt Thừa Sơn để nhanh chóng cải thiện các triệu chứng.

Người bị chuột rút chỉ cần dùng một bàn tay bóp chặt lấy bắp chân, tay kia ấn mạnh lên huyệt khoảng 50 lần. Cách làm này tuy đơn giản nhưng sẽ giúp tình trạng căng cơ biến mất nhanh chóng.

Điều trị đau thần kinh tọa

Thừa Sơn là một trong những huyệt đạo chính được YHCT sử dụng để điều trị chứng đau thần kinh tọa. Day bấm mạnh lên huyệt Thừa Sơn giúp thư giãn cơ và giải tỏa các dây thần kinh bị chèn ép, đem tới hiệu quả giảm đau nhanh chóng. Với các trường hợp nặng, có thể điều trị kết hợp với châm cứu trị đau thần kinh tọa để đem lại hiệu quả nhanh và chữa bệnh triệt để nhất.

Trị gót chân đau

Đau gót chân là bệnh vùng chi dưới điển hình mà huyệt Thừa Sơn có khả năng điều trị tốt. Nếu bị đau gót chân do va chạm, vận động với cường độ cao hay đi giày dép sai cách; chỉ cần day ấn huyệt Thừa Sơn với lực mạnh vừa phải sẽ giúp giải tỏa các cơn đau nhức nhanh chóng. Nên duy trì bấm huyệt 2 lần mỗi ngày kết hợp ngâm chân với nước ấm để đạt được hiệu quả tốt nhất.

Day ấn huyệt giúp giải tỏa các cơn đau gót chân nhanh chóng
Day ấn Thừa Sơn giúp giải tỏa các cơn đau gót chân nhanh chóng.

Trị liệt chi dưới

Liệt chi dưới là căn bệnh khó chữa lành. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân chủ động tập luyện kết hợp với các biện pháp trị liệu hỗ trợ như xoa bóp bấm huyệt sẽ tăng khả năng hồi phục lên đáng kể.

Thừa Sơn là một trong những huyệt vị hỗ trợ điều trị liệt chi dưới rất hiệu quả. Kiên trì day bấm huyệt này từ 1-2 lần mỗi ngày bên cạnh việc tập vật lý trị liệu và các biện pháp điều trị chuyên sâu khác, bệnh nhân sẽ sớm thấy được những kết quả tích cực trong quá trình phục hồi chức năng vận động.

Bấm huyệt thừa sơn trị bệnh trĩ, sa trực tràng

Trĩ và sa trực tràng là hai bệnh lý có liên quan mật thiết với các huyệt đạo trên kinh Bàng Quang, trong đó có huyệt Thừa Sơn. Tác động lên huyệt vị này với một lực đủ mạnh sẽ thúc đẩy khí huyết lưu thông, làm cho các tĩnh mạch giãn ra; từ đó dần cải thiện tình trạng bệnh.

Tuy nhiên, các bệnh nhân cần lưu ý rằng bấm huyệt Thừa Sơn trị bệnh trĩ hay sa trực tràng cần được duy trì đều đặn trong thời gian dài với có thể đem lại hiệu quả tích cực. Đồng thời, đây cũng chỉ là biện pháp có tác dụng cải thiện triệu chứng, các trường hợp bệnh nặng chỉ nên sử dụng như một liệu pháp điều trị bổ sung.

Cách tác động lên huyệt Thừa Sơn trị bệnh

Để tác động lên huyệt Thừa Sơn phòng và trị bệnh, YHCT sử dụng kỹ thuật châm cứu và bấm huyệt là chính. Trong đó, châm cứu là phương pháp đòi hỏi chuyên môn cao, chỉ các chuyên gia với có thể thực hiện. Bấm huyệt ở mức đơn giản hơn, người bệnh có thể áp dụng tại nhà sau khi được bác sĩ Đông y chỉ dẫn.

Bấm huyệt

Day bấm huyệt Thừa Sơn là biện pháp tương đối đơn giản và an toàn, cách thực hiện như sau:

  • Bệnh nhân ngồi thoải mái trên ghế, đặt chân phải gác lên chân trái.
  • Xác định vị trí chính xác của huyệt Thừa Sơn; sau đó dùng 1 tay nắm chặt bắp chân, ngón cái của tay còn lại ấn mạnh lên vị trí huyệt và day huyệt khoảng 100 lần.
  • Thao tác tương tự với huyệt ở bên chân còn lại.
  • Nên bấm huyệt từ 1-2 lần mỗi ngày để đạt được hiệu quả chữa bệnh tốt nhất.
Nên bấm huyệt Trường Sơn từ 1-2 lần mỗi ngày
Nên bấm huyệt Trường Sơn từ 1-2 lần mỗi ngày.

Châm cứu

Các tài liệu YHCT hướng dẫn phương pháp châm cứu huyệt Thừa Sơn như sau:

  • Để bệnh nhân nằm sấp hoặc ngồi ghế tựa.
  • Sát trùng y cụ và vùng da chuẩn bị châm cứu.
  • Châm kim thẳng từ 1-1,5 thốn, cứu 3-5 tráng, ôn cứu 5-10 phút.

Cách phối huyệt Thừa Sơn trị bệnh

Huyệt Thừa Sơn có thể được tác động độc lập hoặc kết hợp cùng các huyệt vị khác để tăng cường hiệu quả chữa bệnh. Dưới đây là một số cách phối huyệt Thừa Sơn được tổng hợp từ các tài liệu YHCT uy tín nhất:

  • Phối huyệt Thương Khâu trị bệnh trĩ (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Trung Phủ trị tiêu chảy gây ra chuột rút bắp chân (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Côn Lôn trị chuột rút (vọp bẻ), xoay xẩm (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Chí Thất, Trường Cường và Tỳ Du trị đi tiêu ra máu (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Đái Mạch, Giải Khê và Thái Mạch trị sưng hậu môn (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Phục Lưu, Thái Xung và Thái Bạch trị tiêu tiểu ra máu (theo Châm Cứu Đại Thành)
  • Phối huyệt Tam  Âm Giao trị viêm dịch hoàn (theo Châm Cứu Học Thượng Hải)
  • Phối huyệt Chiếu Hải trị chuột rút bắp chân (theo Châm Cứu Học Thượng Hải)
  • Phối huyệt Thừa Phù và Trường Cường trị hậu môn sưng ngứa, đau nhức (theo Châm Cứu Học Thượng Hải)
  • Phối huyệt Côn Lôn trị đau gót chân (theo Châm Cứu Học Thượng Hải)
  • Phối huyệt Bàng Quang Du, Đại Trường Du và Chương Môn trị táo bón (theo Châm Cứu Học Thượng Hải)
  • Phối huyệt Thừa Cân trị chân đau (theo Thiên Kim Phương)
  • Phối huyệt Thừa Cân, Kinh Cốt, Thương Khâu trị chân co quắp (theo Thiên Kim Phương)
  • Phối huyệt Côn Lôn trị vọp bẻ, chuột rút bắp chân (theo Trung Quốc Châm Cứu Học)
  • Phối huyệt Phi Dương trị đau tê đùi (theo Trung Quốc Châm Cứu Học Khái Yếu)
  • Phối huyệt Túc Tam Lý trị huyết ứ trong bụng (theo Phối Huyệt Khái Luận Giảng Nghĩa)
  • Phối huyệt Trường Cường trị hạ huyết, trường phong (theo Bách Chứng Thú)
  • Phối huyệt Thái Khê trị đại tiện khó (theo Tư Sinh Kinh)
  • Phối huyệt Ẩn Bạch, Hội Dương, Hạ Liêu, Lao Cung, Phục Lưu, Thái Bạch, Thái Xung và Trường Cường trị tiêu ra máu (theo Thần Cứu Kinh Luân)
  • Phối huyệt Đại Đô, Cự Khuyết, Thái Bạch và Túc Tam Lý trị Tâm thống do giun (theo Loại Kinh Đồ Dực)
Tùy thuộc vào loại bệnh và mức độ bệnh mà phối Thừa Sơn với các huyệt thích hợp để trị bệnh cho hiệu quả
Tùy thuộc vào loại bệnh và mức độ bệnh mà phối Thừa Sơn với các huyệt thích hợp để trị bệnh cho hiệu quả.

Việc phối huyệt trị bệnh cần được thực hiện cẩn trọng. Tự ý kết hợp huyệt khi không có kiến thức chuyên môn có thể dẫn tới việc tác động lên các huyệt xung khắc nhau, gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe.

Lưu ý khi sử dụng huyệt Thừa Sơn

Châm cứu và bấm huyệt Thừa Sơn phải được thực hiện theo đúng phương pháp và kỹ thuật. Ngoài ra, cần lưu ý một số vấn đề sau để đảm bảo an toàn sức khỏe và đạt được kết quả điều trị tốt nhất:

  • Các đối tượng bệnh nhân như phụ nữ mang thai, người có thể trạng yếu, người bị bệnh xương khớp mạn tính không nên chữa bệnh bằng phương pháp châm cứu hay bấm huyệt.
  • Trước khi châm cứu hay bấm huyệt, cần vệ sinh tay, sát khuẩn kim châm và vùng da sắp tác động để phòng tránh nguy cơ nhiễm trùng.
  • Châm cứu, bấm huyệt cần được duy trì đều đặn trong khoảng thời gian dài để phát huy hiệu quả cao nhất. Vì vậy bệnh nhân cần kiên trì tuân thủ đúng và đủ liệu trình điều trị theo chỉ định của bác sĩ Đông y.
  • Lực tác động khi day ấn huyệt phải đủ mạnh để phát huy hiệu quả chữa bệnh tốt nhất; nhưng tránh quá mạnh sẽ gây bầm tím và tổn thương hệ thống cơ, xương và mạch máu dưới da.
  • Không day ấn huyệt trong trường hợp trên da đang có vết thương hay vết bầm, khi bụng đang quá đói hoặc quá no và sau khi sử dụng đồ uống có chứa chất kích thích.
  • Bấm huyệt Thừa Sơn hiệu quả như thế nào còn phụ thuộc vào mức độ bệnh và cơ địa của từng người. Nếu duy trì đều đặn từ 1-2 tuần mà không thấy các triệu chứng thuyên giảm, bệnh nhân nên tìm kiếm phương pháp điều trị khác phù hợp hơn.

Huyệt Thừa Sơn là huyệt vị tương đối an toàn khi tác động. Châm cứu hay bấm huyệt này đều ít gây ra biến chứng hay tác dụng phụ. Nếu bị đau thần kinh tọa hay các vấn đề thường gặp khác ở vùng chi dưới như chuột rút, đau bắp chân… Tùy vào mức độ nặng nhẹ, người bệnh có thể lựa chọn điều trị bằng châm cứu, bấm huyệt hoặc kết hợp cả 2 phương pháp để đạt được kết quả tốt nhất.

Xem thêm: 

Thông tin tham khảo

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua
to top